GUGiK chce, aby kolejne obiekty geodezyjne wpisano do rejestru zabytków

Główny Urząd Geodezji i Kartografii wystąpił do właściwych organów z prośbą o podjęcie działań mających na celu wpisanie do rejestru zabytków kolejnych dziewięciu obiektów geodezyjnych. 

Działania GUGiK prowadzone są dzięki inicjatywie Mariusza Meusa, który wspomaga urząd wiedzą i doświadczeniem i według którego kolejne obiekty powinny zostać objęte szczególną ochroną ze względu na wartość historyczną i naukową.

Jednym z ciekawszych obiektów jest piramida astro-geodezyjna na Łysicy. Została wzniesiona w 1828 r. przez astronoma Franciszka Armińskiego i stanowi najstarszy polski znak geodezyjny. Było to stanowisko obserwacji astronomicznych i pomiarów geodezyjnych, a także początkowy punkt sieci triangulacyjnej Staropolskiego Okręgu Przemysłowego. Na przestrzeni wieków była niszczona i częściowo odbudowywana.

W miejscowości Lipowe Pole Plebańskie w województwie świętokrzyski znajduje się także mira południka bazowego Łysicy. Wzniesiona w 1830 r. jako trwały znak kierunku północy dla stanowiska obserwacji astro-geodezyjnych na wierzchołku Łysicy.  

Kolejnym obiektem jest obelisk repera fundamentalnego w Barczy w powiecie kieleckim. Zbudowany został w 1927 r. na terenie dawnego kamieniołomu. Był jednym z siedmiu reperów fundamentalnych I klasy sieci niwelacji precyzyjnej II RP.

Pozostałe obiekty, które powinny być wpisane do rejestru zabytków:

• obelisk repera bazowego w Zawichoście;
• słup triangulacyjny w Suchej Górze;
• słupy astro-geodezyjne i iglica na Wieży Matematycznej we Wrocławiu;
• słup triangulacyjny Królestwa Saksonii w Działoszynie;
• reper pruski na ratuszu miejskim w Toruniu;
• austriackie słupy triangulacyjne pod kopcem Krakusa w Krakowie.