Nagroda Miasta Krakowa za analizy przestrzenne dotyczące przestępczości

Zespół badaczy, który prowadzi zaawansowane analizy przestrzenne zagrożeń porządku publicznego oraz poczucia bezpieczeństwa mieszkańców miast otrzymał Nagrodę Miasta Krakowa w dziedzinie nauka i technika.

Ilość przestępstw w Krakowie (fot. AGH)

Nagrodą Miasta Krakowa w 2024 roku uhonorowani zostali prof. Andrzej Leśniak z Katedry Geoinformatyki i Informatyki Stosowanej Wydziału Geologii, Geofizyki i Ochrony Środowiska AGH w Krakowie, dr Agnieszka Polończyk-Sudoł z Instytutu Bezpieczeństwa i Informatyki (UKEN w Krakowie) oraz Przemysław Waśniowski, pracujący na co dzień w Urzędzie Miasta Krakowa w Wydziale Bezpieczeństwa i Zarządzania Kryzysowego. Laureaci od 2018 r. prowadzą pierwsze w Polsce zaawansowane analizy przestrzenne dotyczące poczucia bezpieczeństwa mieszkańców Krakowa. Rezultaty badań zostały zaprezentowane na kilkudziesięciu konferencjach i kongresach w kraju i za granicą, a Kraków jest obecnie wiodącym ośrodkiem w Polsce zajmującym się badaniami nad tzw. „mapowaniem przestępczości na zaawansowanym poziomie”.

Nagrodzone badania obejmują analizy danych o czynach zabronionych, takich jak przestępstwa, wykroczenia czy zgłoszenia interwencyjne. Zastosowanie analiz przestrzennych pozwoliło m.in. na identyfikację miejsc o najwyższej przestępczości, zrozumienie migracji zjawisk przestępczych oraz określenie efektywności działań prewencyjnych, takich jak np. instalacja kamer monitoringu.

Prace zespołu polegają w głównej mierze na wykorzystaniu danych dostarczanych przez Wydział Bezpieczeństwa i Zarządzania Kryzysowego Urzędu Miasta Krakowa. Jednym z analizowanych zagadnień jest aktualnie monitoring miejski oraz jego efektywność. Zespół wykazał, że monitoring działa najskuteczniej w okresie do czterech lat po instalacji kamer, a następnie obserwuje się efekt przyzwyczajenia, powodujący powrót przestępczości niemal do wcześniejszego poziomu. Wyniki badań wskazują także na przesuwanie się aktywności przestępczej do obszarów nieobjętych monitoringiem. Na podstawie danych dostarczanych przez zespół decydenci miejscy mogą skuteczniej planować działania związane z np. zabezpieczaniem najbardziej narażonych przestępstwami miejsc czy intensyfikowaniem działań interwencyjnych.

Efekty pracy zespołu są wykorzystywane przez m.in. policję, straż miejską oraz Wydział Bezpieczeństwa i Zarządzania Kryzysowego w celu lepszego planowania działań prewencyjnych oraz tych związanych z inwestycjami w podnoszenie bezpieczeństwa mieszkańców

Wyniki dotychczasowych prac posłużyły m.in. do publikacji naukowych, w których analizowany był wpływ pandemii COVID-19 na wybrane rodzaje przestępczości w Krakowie oraz ich rozmieszczenie przestrzenne w okresie lockdownu. W badaniu porównano przestępstwa popełnione w 2020 r. z przestępstwami popełnionymi w analogicznych okresach w latach poprzednich