Polski wkład w projekt systemu nawigacji satelitarnej dla Marsa
Konsorcjum z udziałem polskich specjalistów z Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu wygrało konkurs Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA) na zaprojektowanie systemu nawigacji satelitarnej dla Marsa w ramach programu MAPS (Mars Positioning System).
W skład konsorcjum wchodzą renomowane podmioty: Centrum Badań Kosmicznych CRAS z Uniwersytetu La Sapienza w Rzymie, Obserwatorium Lazurowego Wybrzeża CNRS z Francji oraz firmy Thales Alenia Space, Telespazio i QASCOM Aerospace&Defence. Polski zespół, stanowiący 25% konsorcjum, odegra kluczową rolę w projektowaniu satelitów, które po 2040 r. będą orbitować wokół Czerwonej Planety. System ten stanie się fundamentem dla przyszłych misji załogowych i kolonizacji Marsa.
Polski zespół, pod kierownictwem prof. dr. hab. Krzysztofa Sośnicy, wraz z dr. inż. Radosławem Zajdelem, dr. inż. Tomaszem Kurem i dr. inż. Grzegorzem Burym, odpowiada za analizę dokładności pozycjonowania na Marsie i na jego niskiej orbicie, uwzględniając różnorodne scenariusze, takie jak satelity, drony, lądowniki czy łaziki. Zespół opracuje strukturę sygnałów nawigacyjnych, zawierających informacje o pozycji satelitów, ich przewidywanej trajektorii, ruchu obrotowym Marsa oraz pozycji planety względem Ziemi i Słońca. Kluczowym elementem będzie cyfrowy bliźniak Marsa, uwzględniający pole grawitacyjne planety, wpływ ciśnienia słonecznego, perturbacje innych ciał niebieskich oraz zjonizowaną atmosferę Marsa, która wpływa na opóźnienia sygnałów radiowych.
Konsorcjum, bazując na doświadczeniu z projektowania systemu nawigacji księżycowej Moonlight, zaprojektuje także numeryczny symulator do lądowań, manewrów orbitalnych, startów z powierzchni Marsa oraz pozycjonowania dronów marsjańskich. System nawigacyjny dla Marsa wymaga wysokiego poziomu autonomii, ponieważ sygnał z Ziemi dociera do Czerwonej Planety nawet w 22 minuty, co wymusza niezależne działanie satelitów. Projekt, którego realizacja potrwa do 2027 r., otrzymał 25% budżetu na rzecz Polski, co podkreśla znaczenie polskiego wkładu w tę pionierską inicjatywę. System MAPS nie tylko umożliwi precyzyjne pozycjonowanie na Marsie, ale także przyczyni się do przełomowych odkryć naukowych i utoruje drogę do załogowych misji oraz kolonizacji planety.
