Rewolucja w prognozach pogody – satelita MTG-S1 przesłał pierwsze hiperspektralne zdjęcia atmosfery
Europejska Agencja Kosmiczna (ESA) oraz EUMETSAT zaprezentowały pierwsze obrazy zarejestrowane przez Meteosat Third Generation Sounder-1 (MTG-S1) – pierwszego europejskiego geostacjonarnego satelity z hiperspektralnym sondowaniem atmosfery. Zdjęcia pokazane zostały podczas Europejskiej Konferencji Kosmicznej UE w Brukseli.
Obraz przedstawiający globalne temperatury powierzchni chmur wykonany przez satelitę MTG-S1 (fot. ESA)
Satelita MTG-S1 (Meteosat-13) został wyniesiony 1 lipca 2025 roku rakietą Falcon 9 z przylądka Canaveral na Florydzie. Po pomyślnym dotarciu na orbitę geostacjonarną (ok. 36 000 km nad równikiem) i zakończeniu fazy testów, instrument Infrared Sounder (IRS) – pierwszy tego typu w Europie na orbicie geostacjonarnej – przesłał pierwsze dane już w listopadzie 2025 roku.
Obrazy pokazują pełny dysk Ziemi i obejmują m.in.:
- mapy temperatury powierzchni i wierzchołków chmur (kanał długofalowy IR – czerwony dla gorących obszarów lądowych, np. Afryka, Brazylia; niebieski dla zimnych chmur),
- pola wilgotności atmosferycznej (kanał średniofalowy IR – niebieski dla wilgotnych obszarów, czerwony dla suchych, np. Sahara, Bliski Wschód),
- zbliżenia na Europę i północną Afrykę z widocznym frontem chłodnym nad Hiszpanią i Portugalią,
- animację erupcji wulkanu Hayli Gubbi w Etiopii z 23 listopada 2025 roku, pokazującą zmiany temperatury powierzchni i pióropusz popiołu.
IRS zbiera dane w aż 1700 kanałach podczerwieni, co pozwala tworzyć trójwymiarowe profile temperatury, wilgotności, wiatru i śladowych gazów w całej atmosferze – z cyklem powtórzeń co 15 minut dla obrazowania i co 30 minut dla sondowania nad Europą. Dane te uzupełniają informacje z satelity obrazującego MTG-I1 (Meteosat-12) i znacząco poprawiają prognozy ekstremalnych zjawisk pogodowych, burz konwekcyjnych oraz jakości powietrza.
- Widok pierwszych obrazów z Infrared Sounder naprawdę ożywia tę misję i jej potencjał. Oczekujemy, że dane zmienią sposób prognozowania silnych burz nad Europą – to ekscytujące dla społeczności, obywateli, meteorologów i klimatologów – powiedziała Simonetta Cheli, Dyrektor Programów Obserwacji Ziemi w ESA.
- To fantastyczne widzieć pierwsze obrazy z tej przełomowej misji. Satelita był rozwijany przez 15 lat i zrewolucjonizuje prognozowanie pogody, zwłaszcza nowcasting. Możliwość profilowania pionowego całej tarczy Ziemi co 30 minut to niesamowite osiągnięcie” – dodał James Champion, menedżer projektu MTG w ESA.
Pełne dane operacyjne z IRS mają być dostępne dla służb meteorologicznych jeszcze w 2026 roku. Kolejny satelita z serii – MTG-I2 (drugi imager) – planowany jest na drugą połowę 2026 r. MTG-S1 niesie również instrument Copernicus Sentinel-4 do monitorowania zanieczyszczeń powietrza.
Misja MTG to wspólne przedsięwzięcie ESA i EUMETSAT, z głównym wykonawcą Thales Alenia Space (dla imagerów) i OHB (dla sounderów), które zapewni Europie niezależność i najwyższej jakości dane do prognozowania ekstremów pogodowych w zmieniającym się klimacie.
