Siatka geograficzna
Uznanie kulistego kształtu Ziemi umożliwiło opracowanie siatki geograficznej, czyli umownego układu południków i równoleżników na kuli ziemskiej. Ma ona kilka podstawowych cech:
- równoleżniki są okręgami zmniejszającymi się w kierunku biegunów, największym równoleżnikiem jest równik;
- południki są wielkimi okręgami przechodzącymi przez obydwa bieguny, każdy południk ma obwód równikowy;
- południki i równoleżniki przecinają się pod kątem prostym;
- południki i równoleżniki tworzą trapezy sferyczne zmniejszające się w stronę biegunów.
Siatka geograficzna służy do określania położenia punktów na Ziemi przy użyciu konkretnych liczbowych współrzędnych geograficznych, zwanych także koordynantami geograficznymi. Zalicza się do nich długość i szerokość geograficzną.
Długością geograficzną nazywamy kąt, zawarty między dwiema półpłaszczyznami, z których pierwsza wyznaczona jest przez południk zerowy, a druga przez południk przechodzący przez dany punkt. Przyjmuje ona wartości 0°-180° na wschód (E - ang. East) bądź na zachód (W - ang. West) od południka zerowego. W 1884 r. przyjęto, że południk zerowy przebiega przez obserwatorium astronomiczne w Greenwich.
Szerokość geograficzna wyznacza kąt zawarty między płaszczyzną równika a promieniem ziemskim poprowadzonym ze środka Ziemi do danego punktu. Może ona przyjmować wartości 0°-90° zarówno na północ (N -ang. North), jak i na południe (S - ang. South) od równika.
