Interaktywna mapa dróg Imperium Rzymskiego

Naukowcy z Aarhus University i Universitat Autònoma de Barcelona opublikowali przełomowy projekt Itiner-e – najbardziej szczegółowy otwarty cyfrowy zbiór danych o drogach w całym Imperium Rzymskim. Według nowych badań, sieć drogowa Rzymian była znacznie większa niż dotychczas szacowano: zamiast 188 tys. km wynosiła aż 299 tys. km – o ponad 110 tys. km więcej!

Interaktywna mapa dróg Imperium Rzymskiego (fot. tiner-e.org)

Projekt finansowany m.in. przez Duńską Narodową Fundację Badawczą i hiszpańskie ministerstwo nauki to milowy krok w cyfrowej archeologii. Każdy może już dziś „przejechać” się rzymskimi drogami – wystarczy wejść na itiner-e.org! Mapa pozwala każdemu przeglądać, wyszukiwać i pobierać dane o drogach z czasów największego zasięgu imperium (ok. 150 r. n.e.). To swoisty „Google Maps dla starożytnych Rzymian” – łączy dane archeologiczne, historyczne itineraria (jak Itinerarium Antonina czy Tabula Peutingeriana), zdjęcia satelitarne, mapy topograficzne i wyniki wykopalisk.

Zbiór obejmuje 14 769 odcinków dróg, w tym główne trakty i lokalne ścieżki, pokrywające prawie 4 mln km² – od Brytanii po Syrię i Egipt. Tylko 3% tras znane jest z pewnością archeologicznej, kolejne 7% to hipotezy, ale całość jest otwarta na współpracę naukowców z całego świata.

"To największa frustracja prowadziła do powstania Itiner-e – brak kompletnych, cyfrowych danych o rzymskich drogach” – mówi Tom Brughmans, jeden z kierowników projektu. Dane są licencjonowane na CC BY 4.0, a statyczna wersja zbioru dostępna na Zenodo.

Itiner-e nie tylko koryguje stare mapy (np. Barrington Atlas), ale pozwala symulować podróże, analizować rozprzestrzenianie się plag (jak dżuma Antoninów) czy wpływu dróg na gospodarkę imperium. W przyszłości dodane zostaną trasy morskie i rzeczne oraz zmiany w sieci na przestrzeni wieków.