Mapa samobójstw w Polsce. Nowa prezentacja w Portalu Geostatystycznym
W Portalu Geostatystycznym opublikowana została nowa mapa prezentująca dane o próbach samobójczych i samobójstwach zakończonych zgonem na 100 tys. ludności.
Liczba samobójstw zakończonych zgonem na 100 tys. ludności w 2024 r. (fot. geo.stat. gov.pl)
Prezentacja powstała na podstawie danych pochodzących z badania „Działalność służb ratowniczych”, które jest realizowane cyklicznie raz w roku. Źródłem danych jest System Analityczny – Krajowy System Informacyjny Policji. Dane prezentowane są według powiatów dla lat 2022, 2023 oraz 2024. Największa liczba samobójstw i prób samobójczych widoczna jest w powiatach wokół większych miast. Cześć powiatów, np. miast wojewódzkich, zaznaczona jest na biało, co raczej wynika z braku danych niż z zerowej liczby samobójstw.
Według danych Komendy Głównej Policji, w 2024 roku odnotowano 4845 samobójstw, co oznacza spadek o 7,4% (388 przypadków mniej) w porównaniu do 2023 roku (5233 samobójstwa) – to największy roczny spadek od 10 lat.
Po raz pierwszy od 2020 roku liczba ta spadła poniżej 5000. W dłuższej perspektywie, od 2014 roku (6165 samobójstw) do 2024, zanotowano zmniejszenie o ponad 21% (1320 mniej przypadków).
Największy spadek dotyczył grupy dzieci i młodzieży poniżej 19. roku życia (o 12,4%, do 127 przypadków). Jednocześnie wzrosła liczba zarejestrowanych prób samobójczych (do ponad 10 tysięcy w 2024), co eksperci interpretują jako efekt większej świadomości społecznej i częstszego szukania pomocy.
Przyczyny samobójstw są złożone i wieloczynnikowe i są kombinacją czynników psychologicznych, społecznych, ekonomicznych i biologicznych. Najczęściej wymieniane czynniki ryzyka to: zaburzenia psychiczne – depresja, problemy rodzinne i relacyjne, trudności ekonomiczne – bezrobocie, problemy finansowe, kredyty, ubóstwo lub stagnacja zawodowa (szczególnie u mężczyzn w wieku średnim). U młodzieży i dzieci to głównie problemy szkolne, presja rówieśnicza, cyberprzemoc (hejt w sieci), brak zrozumienia ze strony rodziców lub rówieśników, a także traumy rodzinne.
W Polsce mężczyźni popełniają samobójstwa znacznie częściej niż kobiety (ok. 84-85%), co wiąże się m.in. z większą skłonnością do agresywnych metod, nadużywaniem alkoholu i mniejszą chęcią szukania pomocy psychologicznej. Statystyki policyjne często wskazują "przyczynę nieustaloną" w większości przypadków, co utrudnia dokładną analizę.
