Mapa wyludnionej Europy. Znikają wsie i małe miasta

Analiza danych przeprowadzona przez CORRECTIV.Europe na podstawie nowych informacji Centrum Wspólnych Badań Komisji Europejskiej (JRC) pokazuje alarmujący trend: mimo wzrostu całkowitej populacji Europy, połowa wszystkich gmin straciła mieszkańców w porównaniu z 1961 rokiem. 

Ponad połowa miast i wsi w Europie ma mniej mieszkańców niż 60 lat temu (fot. correctiv.org)

Interaktywna mapa przygotowana przez dziennikarzy ujawnia dramatyczne zróżnicowanie – obszary wyludniające się zaznaczono na czerwono, a te z przyrostem ludności na zielono. Obejmuje ona około 100 tys. gmin w UE, Wielkiej Brytanii, Islandii, Liechtensteinie, Norwegii i Szwajcarii. Dzięki nowej metodologii (dasymetric mapping opartej m.in. na danych satelitarnych o zabudowie mieszkaniowej) porównanie jest możliwe na podstawie dzisiejszych granic administracyjnych.

Główne trendy

• Wyludnianie obszarów wiejskich: Jedna na pięć wiejskich gmin w badanych krajach straciła ponad połowę mieszkańców od 1961 roku. Najbardziej widoczne jest to w Hiszpanii (tzw. „pusta Hiszpania” – España vaciada), gdzie np. wioska Villarroya w regionie La Rioja straciła aż 98% populacji. Podobna sytuacja panuje w Grecji – 84% gmin odnotowało spadek liczby ludności.
• Wzrost w aglomeracjach: Ludność koncentruje się w dużych miastach i ich przedmieściach. Osiem z dziesięciu najszybciej rosnących gmin to przedmieścia Madrytu. W Niemczech przykładem jest Waldkappel (strata prawie połowy mieszkańców) vs. dynamiczny wzrost przedmieść Kassel.
• Emigracja z Europy Wschodniej: Po 1990 roku szczególnie mocno ucierpiały kraje byłego bloku wschodniego. W Niemczech Wschodnich 88% gmin zanotowało spadek ludności (w porównaniu do 26% na Zachodzie). Drastyczne wyludnienie widać w Bułgarii (np. region Vidin – strata 61%), Polsce, Czechach czy Litwie. Jednocześnie stolice jak Wilno potroiły niemal liczbę mieszkańców.

Zdaniem ekspertów, dalsze wyludnianie wsi grozi pogorszeniem jakości życia na obszarach wiejskich – zamykane są szkoły, przychodnie, sklepy i linie kolejowe. Europa starzeje się, a koszty opieki zdrowotnej i długoterminowej opieki będą rosły. Demografowie podkreślają, że bez imigracji ludność UE kurczyłaby się już od ponad dekady.

Artykuł i mapa, dostępne na stronie Correctiv.org, stanowią one jedno z najbardziej kompleksowych opracowań tego zjawiska w skali kontynentu.