Kolorowa mozaika USA. Ta mapa pokazuje, jak różnorodne jest pochodzenie mieszkańców Stanów Zjednoczonych

The New York Times opublikował fascynującą mapę „An American Mosaic”, która pokazuje, jak mieszkańcy Stanów Zjednoczonych deklarują swoje pochodzenie etniczne i przodków na podstawie danych spisu powszechnego (American Community Survey 2019–2024).

Amerykańska mozaika przodków – interaktywna mapa New York Times (fot. nytimes.com)

Mapa pozwala eksplorować prawie 200 różnych tożsamości w skali całego kraju, hrabstw i dzielnic. Klikając w dowolne miejsce, można zobaczyć dominujące grupy etniczne i poznać lokalne historie imigracji. Jak podkreślają autorzy (Albert Sun, Jeff Adelson i Larry Buchanan), Ameryka to jednocześnie tygiel, gobelin, mozaika i kalejdoskop — mieszanka, która daje „pomieszaną, nakładającą się, pełną historii nieskończoność”.

Mapa ujawnia wyraźne ślady wielkich fal imigracyjnych, które ukształtowały współczesną Amerykę. Dominują obszary o wysokim odsetku osób deklarujących pochodzenie włoskie – zwłaszcza na Północnym Wschodzie, co jest bezpośrednim efektem masowej imigracji przez Ellis Island na przełomie XIX i XX wieku. Silnie widoczna jest również obecność Afroamerykanów na Południu oraz w wielkich miastach Północy, będąca konsekwencją Wielkiej Migracji w XX wieku. W Upper Midwest (Minnesota, Dakoty) wyraźnie rysują się skupiska skandynawskie – potomkowie farmerów, którzy osiedlili się tam po wojnie secesyjnej. Na południowym zachodzie dominuje pochodzenie meksykańskie, sięgające czasów sprzed wytyczenia obecnej granicy. Chińczycy, po dekadach wykluczenia, rozprzestrzeniają się poza historyczne Chinatown, a wielu potomków dawnych osadników angielskich, walijskich i szkocko-irlandzkich wybiera prostą etykietę „American”.

Wśród widocznych grup znajdują się także Polacy. Największe skupiska osób deklarujących polskie pochodzenie koncentrują się w Nowym Jorku i aglomeracji nowojorskiej (szczególnie w dzielnicach Greenpoint w Brooklynie – zwanym niekiedy „małą Polską” – oraz w Queens), a także w Chicago, Detroit i Buffalo. Te społeczności to w dużej mierze spuścizna wielkiej emigracji zarobkowej z zaboru rosyjskiego i austriackiego na przełomie XIX i XX wieku oraz powojennych fal uchodźców.

Artykuł towarzyszący mapie przypomina, że Stany Zjednoczone wchłonęły ponad 100 milionów imigrantów w ciągu 250 lat. Po okresach otwartej imigracji przyszły restrykcje (m.in. zakaz chiński z 1882 r. i kwoty narodowościowe z lat 20. XX w.), a potem nowa fala po reformie z 1965 r., która otworzyła drzwi dla imigrantów z Azji, Ameryki Łacińskiej i Afryki. Dziś odsetek urodzonych za granicą jest jeden z najwyższych w historii.

Dane pochodzą z siedmiu tabel spisu, w których respondenci mogą wskazywać wiele pochodzeń jednocześnie — stąd nakładające się kolory i wieloetniczne dzielnice, np. okolice Houston, gdzie obok siebie żyją Nigeryjczycy, Meksykanie, Wietnamczycy, Irakijczycy i wielu innych.

Link: https://www.nytimes.com/interactive/2026/07/01/us/america-ancestry-census-data-map.html