Mapa rozprzestrzeniania się nielegalnych izraelskich osiedli na terenie Palestyny
Al Jazeera opublikowała animowaną mapą, która obrazuje rozprzestrzenianie się nielegalnych izraelskich osiedli na okupowanym Zachodnim Brzegu oraz we Wschodniej Jerozolimie.
Mapa nielegalnych izraelskich osiedli na terenie Palestyny (fot. aljazeera.com)
Według danych izraelskiej organizacji Peace Now, na tych terenach istnieją co najmniej 163 oficjalne osiedla (148 na Zachodnim Brzegu i 15 we Wschodniej Jerozolimie). Mieszka w nich około 750 tys. izraelskich osadników – to mniej więcej 10 proc. żydowskiej populacji Izraela. Do tego dochodzi ponad 400 nieoficjalnych outpostów, które często z czasem są legalizowane lub wchłaniane przez uznane osiedla. Łącznie daje to ponad 500 punktów osadniczych.
Animacja śledzi moment założenia kolejnych osiedli oraz wzrost ich populacji na przestrzeni dekad. Po 1967 roku, gdy Izrael zajął Zachodni Brzeg i Wschodnią Jerozolimę, sieć osadnicza rozrosła się z rozproszonych punktów na wzgórzach w rozbudowany system połączony drogami i autostradami wyłącznie dla osadników. W samym 2025 roku w istniejących osiedlach na Zachodnim Brzegu zatwierdzono blisko 28 tys. jednostek mieszkaniowych.
Osiedla są nielegalne na mocy prawa międzynarodowego – naruszają IV Konwencję Genewską, która zakazuje mocarstwu okupującemu przenoszenia własnej ludności na okupowane terytorium. Potwierdzają to ONZ, Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości (opinia doradcza z lipca 2024) i inne instytucje. W prawie izraelskim są one jednak legalne, planowane i finansowane przez państwo.
Największe z nich to Modi’in Illit (ok. 89 tys. mieszkańców), Beitar Illit (ok. 70 tys.) i Pisgat Ze’ev (ok. 48 tys.). Tworzą one enklawy połączone siecią dróg, które dzielą palestyńską ziemię, ograniczają mobilność Palestyńczyków i utrudniają kontynuację terytorialną. Szczególnie kontrowersyjny jest projekt E1 na wschód od Jerozolimy, który ma połączyć Maale Adumim z miastem i odciąć Wschodnią Jerozolimę od reszty Zachodniego Brzegu. W sierpniu 2025 r. minister finansów Bezalel Smotrich zatwierdził tam ponad 3 tys. domów, deklarując, że „pogrzebie ideę państwa palestyńskiego”.
Równolegle z ekspansją osiedli rosną ataki osadników. Dane ONZ (OCHA) pokazują, że w 2025 roku odnotowano 1836 ataków skutkujących ofiarami lub zniszczeniem mienia – ponad dwa razy więcej niż w 2022 r. (852). Od 7 października 2023 do lipca 2026 łącznie odnotowano tysiące takich incydentów. Eksperci i urzędnicy ONZ coraz częściej nazywają je pogromami.
