Zaprezentowano koncepcję Polskiej Tarczy PNT, która ma chronić przed zakłóceniami sygnałów GPS/GNSS

W dniu 30 czerwca 2025 r. w siedzibie Instytutu Łączności – Państwowego Instytutu Badawczego w Warszawie odbyła się konferencja poświęcona zakłóceniom systemów nawigacji satelitarnej GNSS oraz budowie odpornych rozwiązań dla infrastruktury krytycznej państwa.

Prezentacja koncepcji Polskiej Tarczy PNT, która ma chronić przed zakłóceniami sygnałów GPS/GNSS (fot. IŁ-PIB)

Wydarzenie zgromadziło przedstawicieli resortów, m.in. MON, MSWiA, MC, MI, MRiT, MF, MZ, MNiSW, a także instytucji takich jak DI MON, SGWP, IŁ-PIB, UKE, ULC, PAŻP, GUGiK, GGK, POLSA, SG, LPR, NCBR oraz uczelni: Politechnika Gdańska (CI TASK), WAT, AMW w Gdyni, UMK w Toruniu, Uniwersytet Rzeszowski, Politechnika Poznańska, Uniwersytet Wrocławski i Instytut Bezpieczeństwa i Rozwoju Infrastruktury Krytycznej – IBRIK.

Zaprezentowano koncepcję Polskiej Tarczy PNT, będącej odpowiedzią na ciągłe ataki na usługi GPS/GNSS, obejmujące coraz większe obszary Polski i Bałtyku. Tarcza integruje systemy MON (DI MON, SGWP-P5), MC (IŁ-PIB) oraz MRiT (GUGiK/GGK, POLSA) w ekosystemie opartym na chmurze obliczeniowej, w tym polskich superkomputerach.

- Systemy PNT (Positioning, Navigation & Timing) dostarczają społeczeństwom współrzędnych położenia, kierunku ruchu oraz precyzyjnego czasu – pełniąc rolę "linijki i zegarka". Są one niewidzialnym szkieletem cywilizacji cyfrowej: od ich poprawnego działania zależy obronność, logistyka, sieci 5G, giełdy, synchronizacja elektroenergetyczna i ogólnie cała gama procesów gospodarczych. Każdy pakiet danych, każda transakcja i każdy impuls sterujący tagowany jest znacznikiem czasu z systemów PNT – a jego utrata nie powoduje błędu, lecz kaskadowy blackout sektorów infrastruktury krytycznej. – wyjaśnił prof. Mariusz J. Figurski, Zastępca Dyrektora IŁ-PIB ds. Naukowych.

Kluczowe projekty systemu to:

• System Ochrony Usługi Krytycznej GNSS (SOUKG) – DI MON, SGWP,
• Real-time GNSS Monitoring System for Poland (RTGMS) – IŁ-PIB, GUGiK,
• System Monitorowania Zakłóceń Sygnałów GNSS (SMZSG) – POLSA.

Polska Tarcza PNT połączy te systemy w jeden ekosystem, wykorzystując chmurę obliczeniową MON, analizę sygnałów zakłóceń z użyciem AI oraz, w przyszłości, technologie kwantowe do wykrywania zagrożeń i analizy spektralnej. Projekt wpisuje się w doktrynę NATO (BLR 6, FMN Spiral 4) i dyrektywę UE NIS 2, zapewniając ciągłość usług PNT.

- Tarcza dostarcza świadomości sytuacyjnej, alternatywnych metod pozycjonowania i dystrybucji czasu oraz zdolności reagowania, wzmacniając Krajowy System Cyberbezpieczeństwa, zwłaszcza w warstwie fizycznej  – dodał prof. Figurski.

System wykorzysta technologie Big Data, AI i obliczenia kwantowe, z ambicją stworzenia standardu dla UE i NATO. Jego architektura edge–fog–cloud umożliwi integrację z infrastrukturą sojuszników, zwiększając odporność i efektywność dzięki połączeniu GNSS, eLoran, R-Mode, AI i quantum sensing.

Uczestnicy konferencji podkreślili sukces organizacyjny projektu, wskazując na efektywność modelu współpracy państwo–nauka–przemysł. - Ten model przekształca ograniczenia systemowe w przewagę operacyjną, wzmacniając obronność i ochronę kluczowych usług – podsumował prof. Figurski.

Organizatorzy zapowiedzieli dalsze działania, w tym wzmocnienie tarczy PNT o komponent METEO oraz wykorzystanie komputerów kwantowych, co zwiększy odporność infrastruktury krytycznej na zagrożenia cybernetyczne.