Nawigacja z niskiej orbity. Nowe satelity mają być uzupełnieniem systemu Galileo

Europejska Agencja Kosmiczna (ESA) ogłosiła, że pierwsze dwa satelity demonstracyjne programu Celeste (LEO-PNT) wystartują nie wcześniej niż 24 marca 2026 roku na pokładzie rakiety Electron amerykańskiej firmy Rocket Lab. Start odbędzie się z kosmodromu Māhia Launch Complex w Nowej Zelandii.

 ESA potwierdza datę startu pierwszych satelitów misji Celeste – europejski przełom w nawigacji z niskiej orbity (fot. ESA)

Celeste to flagowy projekt ESA mający na celu przetestowanie technologii nawigacji, pozycjonowania i synchronizacji czasu (PNT) z niskiej orbity okołoziemskiej (LEO). Satelity będą krążyć na wysokości około 500–560 km i stanowić uzupełnienie systemu Galileo, który działa na średniej orbicie (MEO).

Dwa pierwsze satelity – duże CubeSaty (12U i 16U) – zbudowane przez dwa równoległe konsorcja GMV (Hiszpania) + OHB (Niemcy) oraz Thales Alenia Space (Francja i Włochy). Obecnie są transportowane do Nowej Zelandii, gdzie przejdą ostatnie testy i integrację z rakietą.

Misja ma charakter demonstracyjny i obejmuje w pierwszej fazie 11 satelitów (plus jeden zapasowy). Początkowe dwa aparaty posłużą do zabezpieczenia przydzielonych częstotliwości oraz przetestowania reprezentatywnych sygnałów nawigacyjnych do końca 2026 roku. Kolejne osiem większych satelitów planowane jest do wyniesienia od 2027 roku.

Celeste wprowadza innowacje, m.in.:

• autonomiczne precyzyjne wyznaczanie orbity bez wsparcia naziemnego,
• znacznie silniejsze i szybsze sygnały nawigacyjne,
• nowe pasma: L, S (w tym dwukierunkowa nawigacja z wykorzystaniem przebiegów 5G), C (odporne na zagłuszanie) oraz UHF (lepsza penetracja, pozycjonowanie wewnątrz budynków),
• miniaturowe zegary atomowe na jednym z satelitów.

Program ma zwiększyć odporność europejskich systemów nawigacyjnych na zakłócenia i zagłuszanie, poprawić dokładność w trudnych warunkach (miasta, bieguny, wnętrza budynków) oraz umożliwić nowe zastosowania – od autonomicznych pojazdów, przez transport morski, krytyczną infrastrukturę, służby ratunkowe, aż po IoT i śledzenie aktywów.

Jak podkreślił Roberto Prieto-Cerdeira, menedżer projektu Celeste w ESA, „przeprowadzając te eksperymenty i demonstracje na orbicie, otwieramy platformę, na której ESA może ściśle współpracować ze społecznościami użytkowników końcowych i interesariuszami, aby testować innowacyjne technologie nawigacji satelitarnej, przesuwać granice i demonstrować usługi w warunkach максимально zbliżonych do rzeczywistych.”