Pierwsze satelity Celeste wystrzelone na orbitę. Europa testuje nawigację z niskiej orbity okołoziemskiej LEO

W sobotę 28 marca 2026 roku Europejska Agencja Kosmiczna (ESA) dokonała ważnego kroku w kierunku wzmocnienia europejskiej niezależności w dziedzinie nawigacji satelitarnej. O godzinie 10:14 CET z nowozelandzkiego kosmodromu Rocket Lab na półwyspie Māhia wystartowała rakieta Electron, wynosząc na niską orbitę okołoziemską pierwsze dwa satelity demonstracyjne misji Celeste (LEO-PNT In-Orbit Demonstration). uzupełniającej systemy Galileo i EGNOS, w celu poprawy dokładności, odporności i bezpieczeństwa usług pozycjonowania, nawigacji i synchronizacji (PNT) w Europie.

Satelity oddzieliły się od rakiety około godzinę po starcie. Jeden z nich zbudowała hiszpańska firma GMV (we współpracy z niemieckim OHB), a drugi – Thales Alenia Space (Francja i Włochy). Obecnie trwa faza wczesnych operacji, w ramach której centra kontroli przygotowują pojazdy do pełnej pracy na orbicie.

Czym jest Celeste?

Celeste to pierwsza europejska inicjatywa testowania systemu pozycjonowania, nawigacji i synchronizacji czasu (PNT) na niskiej orbicie okołoziemskiej (LEO). Misja ma sprawdzić, w jaki sposób konstelacja satelitów lecących bliżej Ziemi może uzupełniać i wzmacniać istniejący system Galileo (działający na średniej orbicie – MEO) oraz usługę EGNOS.

Program Celeste rozpocznie się od dwóch satelitów demonstracyjnych, IOD-1 i IOD-2, w celu zabezpieczenia zarejestrowanych przydziałów częstotliwości oraz testowania reprezentatywnych sygnałów nawigacyjnych do końca roku. Misja zademonstruje autonomiczne i precyzyjne wyznaczanie orbity bez zależności od infrastruktury naziemnej, a także silniejsze sygnały radionawigacyjne w pasmach L i S z niskiej orbity okołoziemskiej.

Poprzez wykazanie zalet integracji zdolności LEO w architekturze wieloorbitalnej wraz z Galileo (MEO), Celeste ma na celu zwiększenie odporności na zakłócenia oraz rozszerzenie zaawansowanych usług nawigacyjnych. Działając na wysokościach od 500 do 560 km, demonstratory Celeste umożliwią ocenę, w jaki sposób uzupełniająca warstwa LEO może ulepszyć europejski system Galileo na średniej orbicie okołoziemskiej. Obecnie opracowywanych jest osiem dodatkowych, większych satelitów, które rozszerzą możliwości początkowych demonstratorów. Wszystkie będą częścią pełnej floty (jedenaście operacyjnych statków kosmicznych i jeden zapasowy) i utorują drogę dla kolejnych startów, które rozpoczną się w 2027 roku.

Europejska współpraca i plany na przyszłość

W projekcie uczestniczy ponad 50 podmiotów z 14 europejskich krajów. Faza demonstracyjna (IOD) została zatwierdzona w 2022 roku, a w 2025 rozszerzona o przygotowania do fazy przedoperacyjnej (IOP).

W 2027 roku planowane są kolejne starty, które pozwolą skompletować demonstracyjną konstelację składającą się z 11 satelitów. Wyniki misji Celeste pomogą Unii Europejskiej podjąć decyzję o ewentualnym wdrożeniu operacyjnej warstwy nawigacyjnej na LEO, która zwiększyłaby odporność i bezpieczeństwo całego europejskiego systemu PNT.

Dyrektor Generalny ESA Josef Aschbacher podkreślił: „Dzięki tej misji eksplorujemy nowe granice nawigacji satelitarnej. Celeste pokaże, jak konstelacja na niskiej orbicie może uzupełniać Galileo. Misja wykorzystuje podejście inspirowane New Space – szybsze i bardziej elastyczne – co pozwoli Europie utrzymać pozycję lidera innowacji.”

Z kolei dyrektor ds. nawigacji w ESA Francisco-Javier Benedicto Ruiz dodał: „Galileo i EGNOS to już europejski sukces. Celeste zapewni, że Europa nadal będzie pionierem w dziedzinie PNT, czyniąc systemy bardziej odpornymi i zdolnymi do oferowania zupełnie nowych usług.”

Misja Celeste wpisuje się w szerszą inicjatywę ESA European Resilience from Space (ERS), której celem jest wzmocnienie strategicznych zdolności Europy w kosmosie.

To ważny moment dla europejskiego przemysłu kosmicznego – pierwszy krok ku hybrydowemu systemowi nawigacji, który połączy tradycyjne orbity MEO z nowoczesną warstwą LEO, zwiększając bezpieczeństwo i możliwości technologiczne Starego Kontynentu.