Urbanistyka - definicja

Urbanistyka - (urbs - miasto) nauka o budowie miast i osiedli oraz wszystkich problemach związanych z ich planowym urządzaniem i zorganizowaniem pod względem technicznym, gospodarczym, społecznym i kulturalnym.

Termin urbanistyka wprowadził po raz pierwszy francuz Clerget w 1910 roku. W Polsce został użyty w 1924 roku przez prof. Oskara Sosnowskiego, który był również jednym z założycieli Towarzystwa Urbanistów Polskich.

Ważną i często pomijaną kwestią jest fakt, że urbanistyka odnosi się nie tylko do obszarów miast, ale również wsi. W tym wypadku używa się terminu rurystyka, który jest pojęciowo węższy. Jednak już poziom urbanizacji jest to nic innego jak odsetek ludności miejskiej w populacji danego terytorium, gdzie wsi nie bierze się pod uwagę. Problemem, który się tutaj pojawia jest skala. Każde państwo ma bowiem swoje wytyczne odnośnie uznawania danego osiedla za miasto. W jednym będzie to kwestia wielkości (w Chinach miasto to jednostka osadnicza licząca przynajmniej 50 tys. mieszkańców), w innym po prostu decyzji administracyjnej (jak w Polsce), jeszcze w innym - spełnianych funkcji bądź fizjonomii. Uznać jednak należy, że wszystkie miasta mają jakieś cechy wspólne.

Urbanistyka jest nauką ładu przestrzennego, gdyż rozwiązywanie wszystkich problemów odbywa się w przestrzeni. Jest także sztuką czterowymiarową (czas jako czwarty wymiar). Zatem jej zadania to m.in. zerwanie z przypadkowością rozwoju oraz określenie rozmieszczenia poszczególnych funkcji w terenie. Czas odgrywa tutaj bardzo ważną rolę. Wraz z jego upływem dokonuje się postęp cywilizacyjny, zmieniają się potrzeby ludzi, w przestrzeni zachodzą zmiany wielkości i kształtu osiedli, które są z kolei skutkiem tendencji rozwoju populacji. Większość z tych przemian można określić za pomocą wskaźników demograficznych i ekonomicznych. Należy to zrobić, ażeby uczynić dane miejsce przyjaznym dla człowieka nie tylko na dziś, ale na wiele lat.